การทำความสะอาดผิวหน้าภาพเขียน: การเตรียมสารละลายที่ใช้สำหรับทำความสะอาด
บทความตอนที่แล้ว เราได้กล่าวถึงการวัดค่า pH และค่าการนำไฟฟ้าบนผิวของภาพเขียนด้วยการใช้ agarose plug ซึ่งมีคุณสมบัติในการดูดซับไอออนที่อยู่บนผิวหน้าของภาพ
Science Conservation Centre for Art
ในตอนนี้จะเล่าขั้นตอนถัดไป นั่นคือ การเตรียมสารละลายที่ใช้สำหรับทำความสะอาดภาพเขียน
ในการอนุรักษ์ภาพเขียน "สารละลายบัฟเฟอร์" มีบทบาทสำคัญ เพราะช่วยควบคุมให้ค่า pH (ค่าความเป็นกรด-ด่าง) คงที่ระหว่างการทำความสะอาด อีกทั้งยังปกป้องชั้นสีที่เปราะบาง ขณะเดียวกันก็ช่วยให้สามารถกำจัดคราบสกปรกได้อย่างเหมาะสม
ในตัวอย่างนี้ เมื่อได้ค่า pH และค่าการนำไฟฟ้าบนผิวของภาพเขียนแล้ว เราจึงเตรียมสารละลายที่มีค่า pH ครอบคลุมในช่วง pH 5.5–6.5 (ซึ่งสัมพันธ์กับค่า pH ที่วัดได้) สำหรับใช้ทำความสะอาดผิวหน้าของภาพ รวมทั้ง เตรียมสารละลายที่เป็น rinsing solutions เพื่อทำความสะอาดการตกค้างของสารละลายตัวที่ใช้ทำความสะอาด
ปริมาณองค์ประกอบต่าง ๆ ของสารละลายจะปรับเปลี่ยนไปตามค่า pH ที่วัดได้ และสภาพความเปราะบางของพื้นผิวแต่ละชั้น เพราะทุกภาพเขียนมีลักษณะเฉพาะของตัวเอง จึงจำเป็นต้องสร้างสารละลายเฉพาะสำหรับแต่ละงาน
สำหรับงานชิ้นนี้ สารคีเลต (chelating agent) 2 ชนิดที่นำมาผสม คือ
- ชนิดที่เป็น strong chelating agent ในที่นี้คือ EDTA
- ชนิดที่เป็น weak chelating agent ในที่นี้คือ กรดซิตริก (Citric Acid)
สารละลายที่เตรียมไว้จะถูกนำไปทดสอบบนผิวหน้าของภาพในหลายตำแหน่ง และสังเกตุภายใต้สภาวะแสงปกติ, รังสีอัลตราไวโอเลต (UV) และสังเกตุด้วยกล้องดิจิทัลกำลังขยายเพื่อประเมินประสิทธิภาพ และเลือกสูตรที่เหมาะสมที่สุดสำหรับการทำความสะอาดผิวหน้าครั้งสุดท้าย
นอกจากนี้ เรายังใช้ เจล PVA-borax ในการทดสอบร่วมด้วย เจลชนิดนี้เป็นไฮโดรเจลพอลิเมอร์แบบ cross-linked ที่ทำจาก Polyvinyl Alcohol (PVA) และ borax ซึ่งใช้ได้ดีบนพื้นผิวที่เปราะบาง เพราะช่วยป้องกันไม่ให้สารละลายซึมลงไปในเนื้อสี และยังสามารถดูดจับสิ่งสกปรกไว้ภายในโครงสร้างของเจล
